Scientific Information

زندگي تكثير ثروتی است كه نامش محبت است

ثبت نزدیکترین درخش گاما
ساعت ۱٢:٠٧ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٧ امرداد ۱۳۸٩  

درخش گامایی در فاصله 2 میلیارد سال نوری از ما کشف شد که پس تاب نوری آن تا قدر 5 درخشان شد.
ساکنان شمال غربی ایالات متحده آمریکا در بامداد روز 9 فروردین توانستند در صورت فلکی اسد،انفجار عظیمی را که در فاصله 2 میلیارد سال نوری از زمین رخ داده بود با چشم غیر مسلح ببینند. ساعت 15:07 (به وقت مرکزی ایران) پس تاب نوری یک درخش غول آسای گاما در بخش بالای صورت فلکی اسد تا قدر 5 درخشان شد و حتی گرو
هی از رصدگران در شهرهایی که از آلودگی نوری بالا رنج می برند توانستند آن را رصد کنند.این درخش که GRB 030329 (بر اساس تاریخ آشکار سازی آن 29 مارس 2003) نام گرفت ابتدا توسط مجموعه ای از آشکار سازهای پرتو گاما که برروی دومین جستجوگر انرژیهای قوی زودگذر HETE 2 نصب شده بودند آشکار شد.

این درخش که توسط تیم HETE 2 به عنوان یک درخش غول آسا شناخته شد، حدود 50 ثانیه به درازا کشید و مقادیر عظیمی از انرژی به سوی ما حرکت کرد.HETE 2 محل دقیق این درخش را ثبت و بلافاصله پیامهایی برای اخترشناسان سراسر جهان ارسال نمود و بلافاصله تلسکوپهای بزرگ و کوچکی از سراسر جهان به آن سوی آسمان خیره شد. بروس پترسون (Bruce A.Peterson) و پاول پرایس (Paul A.Price) از رصدخانه ملی استرالیا با وجود آنکه در گیر هوایی طوفانی بودند توانستند پس تاب مریی این درخش را در نور مریی آشکار سازند . آشکار سازی آنها 90 دقیقه پس از ثبت درخش توسط HETE 2 انجام شد و آنها این پس تاب را از قدر 12 رصد کردند. بلافاصله تلسکوپ VLT از مجموعه رصد خانه های جنوبی اروپا در شیلی به طیف نگاری از این درخش پرداخت. بررسی طیف گرفته شده نشان از انتقال به سرخی معادل 1658/0 داشت.

منبع :www.nojum.ir


 

 این انتقال به سرخ به این معنی است که منبع این درخش در فاصله ای معادل 2 میلیارد سال نوری از ما قرار دارد. این در حالیست که اغلب درخشهایی که تا کنون آشکار شده است در فاصله ای بین 5 تا 10 میلیارد سال نوری از زمین قرار دارند. بنابراین GRB 030329 نزدیکترین درخش پرتو گاما به ما است کع تا کنون آشکار شده است ( البته غیر از یک درخش ضعیف و غیر عادی که در خلال ابرنواختر 1998 bw آشکار شد).

پس تاب نوری و بسیار درخشان این درخش گاما تا کنون توسط بسیاری از اخترشناسان حرفه ای و حتی آماتور رصد شده است . نظیر گروه رصدخانه نیرلو در فنلاند و تلسکوپ کوپک دانشگاه تکنولوژی ژاپن در توکیو.این درخش در محدوده پرتوهای ایکس و و امواج رادیویی نیز بسیار پرفروغ بود اما نکته جالب در مورد این درخش محل وقوع آن است. عکسهای آرشیوی از ناحیه ای که در خش در آن اتفا افتاده است نشان از آن دراد که هیچ شی درخشانتر از قدر 22 در آن منطقه وجود ندارد درحالیکه انتظار می رود خاوناده ای از کهکشانها در این ناحیه موجود باشد تا در اثر برخوردهای آن ناحیه این درخش شکل گرفته باشد. جستجو ی این ناحیه تا زمانیکه بازتاب نوری این درخش کاملا فرو نشیند متوقف خواهد بود و پس از آن اخترشناسان به جستجوی دقیق تر این ناحیه خواهند پرداخت. نکته جالب دیگر نیز در مورد این درخش استثنایی وجود دارد. در طی کاهش نور پس تاب این درخش چندین بار و در فاصله های زمانی 30، 60 و 90 ساعت پس از درخش اصلی مجددا پر نور شد. این درحالیست که در درخشهای عادی این حالت تنها یکبار اتفاق می افتد و یا برای مدت اندکی روند نزولی نورانیت آن متوقف می شود. این منجنی نوری پیچیده شاید در اثر یک چگالی بالا و غیر همگن از ابرهای گازی اطراف منطقه درخش و یا منابع انرژی دیگر شکل گرفته باشد.

در هر صورت GRB 030329 داده هایی را در بر دارد که ان را تبدیل به بی نظیر ترین درخش گامای قابل مطالعه نموده است و فرصتی استثنایی را در اختیار اخترشناسان قرار دا ده است. جورج ریکر (George Ricker) از دانشگاه MIT و مسول پروژه HETE 2 در مورد بررسیهای این درخش می گوید " هدف بعدی ما ادامه دادن به رصدهای این منبع غول آسا و شگفت است تا بتوانیم به منشا این درخش پی ببریم"